കൊച്ചി: കേരളത്തിന്റെ തനത് നാടോടി കലാരൂപമായ നോക്കുവിദ്യ പാവകളിയെ രാജ്യാന്തര തലത്തിൽ പ്രശസ്തയാക്കിയ പത്മശ്രീ മൂഴിയ്ക്കൽ പങ്കജാക്ഷി (89) അന്തരിച്ചു. കൂത്താട്ടുകുളം മോനിപ്പള്ളി സ്വദേശിനിയായ അവർ വാർദ്ധക്യസഹജമായ കാരണങ്ങളാലാണ് വിടവാങ്ങിയത്. ഈ അപൂർവ്വ കലാരൂപത്തിന് നൽകിയ സമഗ്ര സംഭാവനകൾ പരിഗണിച്ച് 2020-ൽ രാജ്യം പത്മശ്രീ നൽകി ഇവരെ ആദരിച്ചിരുന്നു.
തീവ്രമായ ഏകാഗ്രതയും അർപ്പണമനോഭാവവും ആവശ്യമായ നോക്കുവിദ്യ പാവകളിയെ തന്റെ 85-ാം വയസ്സുവരെ പങ്കജാക്ഷി ജീവിതത്തിന്റെ ഭാഗമായി കൊണ്ടുനടന്നു. പാരീസ് ഉൾപ്പെടെ നിരവധി വിദേശരാജ്യങ്ങളിൽ ഈ കലാരൂപം അവതരിപ്പിച്ച് അവർ ശ്രദ്ധനേടിയിട്ടുണ്ട്.
ശിവനിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിച്ച കല
ഐതിഹ്യങ്ങൾ പ്രകാരം ശിവനിൽ നിന്നാണ് ഈ കലാരൂപത്തിന്റെ ഉത്ഭവം എന്നാണ് വിശ്വാസം. ഏഴിലംപാല മരത്തിൽ നിന്ന് മനുഷ്യരൂപങ്ങൾ കൊത്തിയെടുത്ത് പാർവതിയെ പ്രീതിപ്പെടുത്താനായി ശിവൻ നിർമ്മിച്ചതാണ് ഈ പാവകളെന്നാണ് കരുതപ്പെടുന്നത്. മൂക്കിനും മേൽച്ചുണ്ടിനും ഇടയിൽ (ഫിൽട്രം) സന്തുലിതമായി നിർത്തുന്ന രണ്ടടി നീളമുള്ള വടിയുടെ അറ്റത്തെ പാവയെ, പരമ്പരാഗത പാട്ടുകൾക്കനുസരിച്ച് ചരടുകൾ വഴി ചലിപ്പിക്കുന്നതാണ് ഈ കലാരൂപം. ഒരു സെക്കൻഡ് പോലും ശ്രദ്ധ തെറ്റാതെ അതീവ സൂക്ഷ്മതയോടെയാണ് ഒരു മണിക്കൂറോളം നീളുന്ന ഈ പ്രകടനം കലാകാരന്മാർ വേദിയിൽ എത്തിക്കുന്നത്.
തലമുറകളിലേക്ക് കൈമാറിയ പാരമ്പര്യം
കാലക്രമേണ ക്ഷേത്രോത്സവങ്ങളിലും ഫോക് ലോർ അക്കാദമിയുടെ ചില പരിപാടികളിലും മാത്രമായി ഒതുങ്ങിപ്പോയ ഈ കലാരൂപത്തെ സജീവമായി നിലനിർത്താൻ പങ്കജാക്ഷി ഏറെ ആഗ്രഹിച്ചിരുന്നു. മുത്തശ്ശിയുടെ ഈ ആഗ്രഹം നിറവേറ്റുന്നതിനായി പങ്കജാക്ഷിയുടെ പേരക്കുട്ടി കെ.എസ്. രഞ്ജിനി ഇപ്പോൾ ഈ രംഗത്ത് സജീവമാണ്. പുതിയ തലമുറയെ ഈ കല പരിശീലിപ്പിക്കാൻ രഞ്ജിനി തയ്യാറെടുക്കുന്നുമുണ്ട്.
2020-ൽ കാലടി ശ്രീശങ്കരാചാര്യ സംസ്കൃത സർവ്വകലാശാലയിൽ നടന്ന സെമിനാറിലും മുത്തശ്ശിയും പേരക്കുട്ടിയും ഒരുമിച്ച് നോക്കുവിദ്യ പാവകളി അവതരിപ്പിച്ചിരുന്നു.
തനത് നാടോടി കലാരംഗത്തെ അതുല്യ പ്രതിഭയായ പങ്കജാക്ഷിയുടെ വിയോഗത്തിൽ സാംസ്കാരിക ലോകവും നാടോടികലാ ആസ്വാദകരും അനുശോചനം രേഖപ്പെടുത്തി.
